Spis treści
- 1.Program dla warzyw owocowych — pięć okien
- 2.Marchew, burak i ziemniak — inny rytm
- 3.Zaprawianie nasion warzyw
- 4.Truskawka — własny akapit, nie tylko wiersz w tabeli
- 5.Borówka — ten sam program, inna forma produktu
- 6.Winnice, sady i drzewa oleiste — inna objętość cieczy roboczej
- 7.Uprawa pod osłonami i fertygacja
- 8.Mały warzywnik — jak przeliczyć
Warzywa reagują na substancje humusowe inaczej niż zboża — mają krótszy cykl, wyższe wymagania wodne i zwykle kilka fal owocowania zamiast jednego kłoszenia. Dlatego program zabiegów jest gęstszy, a dawka wyższa niż w uprawach polowych.
W skrócie: 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody, pierwszy zabieg jeszcze przed przesadzaniem rozsady, potem w kluczowych fazach aż do rozwoju owoców. Marchew i burak ćwikłowy prowadzi się nieco inaczej — dawką 0,2–0,6 l/ha powtarzaną co 25–30 dni.
| Uprawa | Dawka na 1 ha | Program |
|---|---|---|
| Pomidor, ogórek, papryka, cukinia, dynia, bakłażan, arbuz, melon | 0,2–0,6 l/ha | 5 zabiegów: od rozsady do rozwoju owoców |
| Kapusta, cebula, czosnek | 0,2–0,6 l/ha | jak wyżej |
| Marchew, burak ćwikłowy | 0,2–0,6 l/ha | co 25–30 dni od startu wegetacji |
| Ziemniak | 0,2–0,6 l/ha | 5–7 liści → pąkowanie, co 25–30 dni |
| Truskawka, borówka (wieloletnie) | 0,5–2,0 l/ha | przed kwitnieniem + 3–4 razy co 10–14 dni |
| Winorośl, drzewa owocowe, orzechowe i oleiste | 0,5–2,0 l/ha | pękanie pąków → po kwitnieniu → wzrost i wypełnianie owoców |
Program dla warzyw owocowych — pięć okien
Pomidor, ogórek, papryka i pokrewne prowadzi się w pięciu oknach aplikacji. To więcej niż w zbożach, ale każde okno odpowiada innemu zadaniu fizjologicznemu rośliny.
- Przed przesadzaniem — gdy rozsada ma 10–12 cm — zabieg przed przeniesieniem na miejsce docelowe ogranicza szok przesadzeniowy.
- Faza 4–6 liści — budowa systemu korzeniowego, na którym oprze się całe owocowanie.
- Faza pąkowania — moment zawiązywania — decyduje o liczbie owoców.
- 14–15 dni po kwitnieniu — wsparcie zawiązanych owoców, gdy roślina przechodzi na tryb wypełniania.
- Faza rozwoju owoców — domknięcie programu; przy długim owocowaniu można powtórzyć.
Marchew, burak i ziemniak — inny rytm
Warzywa korzeniowe i bulwiaste nie mają wyraźnych fal owocowania, więc zamiast pięciu okien stosuje się rytm powtarzalny: start na początku wzrostu wegetatywnego i powtórki co 25–30 dni, dawką 0,2–0,6 l/ha. W ziemniaku program zaczyna się jeszcze wcześniej — od zaprawienia sadzeniaków (300–400 ml na 1000 kg), co szczegółowo rozbieramy w artykule o ziemniakach.
Rachunek stanu obecnego
Ile kosztuje zagęszczenie gleby — rachunek przejazdów, których nikt nie liczy — warzywa korzeniowe płacą za zagęszczenie najwcześniej — ile razy w sezonie po polu się jeździ i jak długo podglebie to pamięta
Zaprawianie nasion warzyw
Zaprawianie to najtańszy element programu — kosztuje ułamek zabiegu dolistnego, a pracuje na energię kiełkowania i pierwsze korzenie. Dawka ogólna: 0,3 l na 1000 kg nasion, moczenie 5–6 godzin albo zaprawianie mechaniczne. Przy drobnych nasionach warzyw łatwiej odmierzyć roztwór roboczy niż wagę nasion — trzymaj się proporcji i nie przedłużaj moczenia „na zapas”.
Truskawka — własny akapit, nie tylko wiersz w tabeli
Truskawka to uprawa wieloletnia: dawka 0,5–2,0 l/ha w 500–1000 l wody, start przed kwitnieniem, potem 3–4 aplikacje co 10–14 dni — te same okna, w których roślina najpierw buduje pąki kwiatowe, a potem wypełnia owoce.
Borówka — ten sam program, inna forma produktu
Borówka prowadzi się dokładnie tym samym programem i tą samą dawką co truskawka, ale dochodzi czynnik, o którym łatwo zapomnieć: to roślina kwasolubna, wymagająca niskiego pH podłoża. Humiany potasu i sodu to sole — wnoszą do gleby kation zasadowy, co przy uprawie kwasolubnej działa wbrew intencji. Forma kwasowa takiego kationu nie wnosi. Różnicę między tymi formami rozbieramy w osobnym artykule — przy borówce warto ją sprawdzić na etykiecie przed zakupem, niezależnie od producenta.
Winnice, sady i drzewa oleiste — inna objętość cieczy roboczej
Winorośl, drzewa owocowe, orzechowe i oleiste pracują na tym samym stężeniu co warzywa — 0,1–0,2% — ale przy większej objętości cieczy roboczej: 500–1000 l wody na hektar zamiast 200–300 l. Większy aparat asymilacyjny dorosłego drzewa czy krzewu winorośli pochłania więcej cieczy przy oprysku dolistnym, więc przy tym samym stężeniu wychodzi wyższa dawka na hektar — 0,5–2,0 l/ha. Program: pękanie pąków → po kwitnieniu → faza wzrostu i wypełniania owoców (jagód przy winorośli).
Przy drzewach oleistych dostępna jest też aplikacja doglebowa, prosto do strefy korzeniowej — 3,3–4,0 l na 1000 l wody; w winnicach i sadach 3,3 l na 1000 l wody. To osobna droga od oprysku dolistnego: preparat trafia do strefy korzeniowej bezpośrednio, nie przez liście.
Uprawa pod osłonami i fertygacja
W szklarni i tunelu foliowym częściej niż oprysk stosuje się podawanie przez system nawadniający. Wtedy nie liczy się dawka na hektar, tylko stężenie: 3,3 l na 1000 l wody (0,33%), 1–2 razy w miesiącu. Przy mikroliściach stężenie jest niższe — 1–2 l na 1000 l wody (0,1–0,2%), z powtórzeniem co 48 godzin.
Mikrozieleń różni się prawnie od kiełków: kiełki według unijnej definicji to materiał zbierany przed wykształceniem liści właściwych, jedzony w całości z nasieniem, mikrozieleń rośnie na podłożu, dłużej, i zbiera się ją po wykształceniu pierwszych liści właściwych, ponad podłożem. Ta granica decyduje, czy produkt podlega unijnym rozporządzeniom o kiełkach (identyfikowalność, kryteria mikrobiologiczne, zatwierdzanie zakładu) — mikrozieleń jako kategoria rynkowa nie ma tam osobnej definicji i poza ten reżim wypada.
Mechanizm w warunkach bezglebowych ma pokrycie w literaturze: siewki kukurydzy w hydroponice na pożywce z dodatkiem kwasu huminowego z wermikompostu miały większą świeżą masę, większą powierzchnię korzeni i podwyższoną aktywność enzymów antyoksydacyjnych. Efekt zależy jednak od podłoża, nie jest jednoznacznie pozytywny w każdym: w czystym piasku wyższe dawki kwasu huminowego zwiększały hydrofobowość powierzchni ziaren, czyli działały niejednoznacznie na zatrzymywanie wody, podczas gdy na ubogiej, piaszczystej glebie polowej niższe dawki poprawiały strukturę i plon. Czego nadal nie mamy: własnej próby w mikrozieleni — przed zastosowaniem w produkcji towarowej warto sprawdzić zgodność na własnej wodzie i podłożu.[1,2,3]
Mały warzywnik — jak przeliczyć
Dawki podawane na hektar bywają nieużyteczne przy grządce. Przelicznik jest prosty: hektar to 10 000 m², więc na 100 m² przypada setna część dawki — przy 0,2–0,6 l/ha wychodzi około 2–6 ml na 100 m², rozpuszczone w 2–3 litrach wody.
Dla przydomowej uprawy oznacza to, że butelka 1 l wystarcza na wiele sezonów. Więcej o skali przydomowej — w artykule o trawniku i ogrodzie.
Vademecum
Kwasy humusowe do pomidorów — jaka dawka?
0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody, w pięciu oknach: przed przesadzaniem rozsady, w fazie 4–6 liści, w pąkowaniu, 14–15 dni po kwitnieniu i w fazie rozwoju owoców. W małym warzywniku to około 2–6 ml na 100 m² w 2–3 litrach wody.
Czy można stosować do warzyw pod osłonami?
Tak. W szklarni i tunelu wygodniejsza jest fertygacja — wtedy liczy się stężenie 3,3 l na 1000 l wody (0,33%), podawane 1–2 razy w miesiącu, a nie dawka na hektar.
Kwasy humusowe do truskawek i borówki?
Tak, jako uprawy wieloletnie: 0,5–2,0 l/ha w 500–1000 l wody, start przed kwitnieniem i 3–4 aplikacje co 10–14 dni. Przy borówce, która jest kwasolubna, zwróć uwagę na formę produktu — humiany potasu wnoszą kation zasadowy, forma kwasowa nie.
Czy trzeba zaprawiać nasiona, czy wystarczą zabiegi dolistne?
Wystarczą same zabiegi dolistne, ale zaprawianie (0,3 l na 1000 kg nasion) jest tanim uzupełnieniem programu — pracuje na energię kiełkowania i pierwsze korzenie, zanim roślina w ogóle wyjdzie nad ziemię.
Powiązane artykuły
Kwasy humusowe — dawkowanie i kiedy stosować
Komplet dawek w jednym miejscu: ile litrów na hektar, w jakiej fazie, jak często i w ilu litrach wody. Osobno zastosowania, w których dawki na hektar w ogóle się nie podaje, bo objętość wody wynika z technologii: zaprawianie nasion, fertygacja i aplikacje doglebowe.
Czytaj dalejKwasy humusowe w ziemniakach — zaprawa bulw, zabiegi dolistne i wyniki z prób
Ziemniaki: cztery próby z Austrii, od +10,53% do +44% plonu — razem z informacją, których procentów nie policzono wobec poletka kontrolnego. Dwa okna aplikacji: zaprawa bulw przed sadzeniem (300–400 ml/1000 kg) i zabiegi dolistne w fazie 5–7 liści oraz pączkowania.
Czytaj dalejKwasy humusowe na trawnik i do ogrodu — dawki w skali przydomowej
Dawki rolnicze przeliczone na metry kwadratowe i litry w konewce: trawnik, rabaty, rośliny w donicach i krzewy ozdobne. Kiedy stosować w sezonie i czego realnie oczekiwać.
Czytaj dalejForma kwasowa a humiany: to samo źródło, różne zachowanie
Kwasy humusowe a humiany — ta sama rodzina substancji, różne zachowanie w glebie.
Czytaj dalejNastępny artykuł w serii · 54
Kwasy humusowe na trawnik i do ogrodu — dawki w skali przydomowej
Te same substancje, inna skala: ile na 100 m² trawnika, ile do konewki i czego nie obiecywać sobie po pierwszym tygodniu.
Czytaj artykułIle to kosztuje na hektar?
Cena za litr niewiele mówi, bo dawki w udokumentowanych próbach różnią się kilkukrotnie. Jednostką, która da się porównać z czymkolwiek, jest koszt na hektar.
Z 10 udokumentowanych prób polowych. Dawki z prób są faktami historycznymi, nie zaleceniem dla Twojego pola — sprawdź na własnym poletku (protokół w Wiedzy). Ceny netto.
Wypróbuj produkty ProtoHumiX®
Biostymulator i polepszacz gleby — aktualnie dostępne kanistry 20 l. Ceny netto, VAT 8%.
