Uprawy — dawki, terminy i korzyści
Jedno miejsce na dawkę, termin i korzyści dla Twojej uprawy — bez przechodzenia przez pełny artykuł. Każda kropka przy korzyści pokazuje, jak mocny jest za nią dowód: zielona — zmierzone we własnej próbie, bursztynowa — zmierzone w cudzym badaniu, niebieska — udokumentowany mechanizm gleby, wspólny dla wszystkich upraw, ale nie zmierzony osobno dla tej jednej.
Skondensowany przegląd
Uprawa po uprawie
Cztery flagowe uprawy polowe mają osobne artykuły z pełnym wywodem z prób. Reszta dzieli jeden artykuł zbiorczy — link prowadzi do właściwej sekcji.
Cztery flagowe uprawy polowe
Jedyne cztery uprawy z własnym, dedykowanym artykułem — bo mają czym go wypełnić: konkretne wyniki albo, w przypadku rzepaku, uczciwe przyznanie, że wyników nie ma.
Pszenica
Dawka z własnych prób- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- 3–5 liści → krzewienie → kłoszenie, 2–4 zabiegi
Rozrzut wyników nie jest przypadkiem — efekt rośnie tam, gdzie gleba i sezon są gorsze (uboga gleba, susza).
Korzyści
- +11,9% do +50% plonu w 11 udokumentowanych próbach polowych.→
- Gluten 24,0% vs 20,0%, białko 14,3% vs 12,7% w kontroli — drugi zabieg, w fazie dojrzałości mlecznej (obwód rostowski, Rosja).→
- Lepsza dostępność składników pokarmowych — chelatacja i wymiana jonowa w glebie.→
- Większa retencja wody i odporność na suszę (biostymulator nie zastąpi wody).→
- Stabilniejsza struktura gleby i aktywniejsza ryzosfera.→
Kukurydza
Dawka z etykiety, wynik z literatury- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- 3–5 liści → krzewienie, 2–4 zabiegi
Mechanizm korzeniowy zbadany najlepiej w całej dziedzinie — ale własne trzy wiersze bez policzalnej kontroli.
Korzyści
- Na glebie skażonej kadmem: −20% kadmu w ziarnie, +44% plonu (Han i wsp., 2023) — wynik dotyczy gleby skażonej metalem, nie ogólnego wzrostu plonu.→
- 8,0–15,73% wzrostu plonu w metaanalizie i próbach pasowych (nie nasza własna próba).→
- Lepsza dostępność składników pokarmowych — chelatacja i wymiana jonowa w glebie.→
- Większa retencja wody i odporność na suszę (biostymulator nie zastąpi wody).→
- Stabilniejsza struktura gleby i aktywniejsza ryzosfera.→
Rzepak
Bez własnych prób — dawka z etykiety- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- 3–5 liści → przed kwitnieniem, 2–4 zabiegi
Cudze badania się rozjeżdżają: łotewskie bez efektu, irańskie z poprawą. Najlepsza odpowiedź — pas kontrolny na własnym polu.
Korzyści
Ziemniak
Dawka z własnych prób- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- zaprawa bulw → 5–7 liści → pąkowanie, co 25–30 dni
Dwa okna o różnej mocy dowodu: zaprawa bulw przed sadzeniem i zabiegi dolistne w kluczowych fazach.
Korzyści
- +10,53% do +44% plonu w 4 próbach z Austrii (odm. Ditta i Kuras, w tym system organiczny).→
- Lepsza dostępność składników pokarmowych — chelatacja i wymiana jonowa w glebie.→
- Większa retencja wody i odporność na suszę (biostymulator nie zastąpi wody).→
- Stabilniejsza struktura gleby i aktywniejsza ryzosfera.→
Warzywa
Warzywa owocowe i korzeniowe — wspólny artykuł, bo program jest ten sam (stężenie × objętość wody), zmienia się tylko rytm zabiegów.
Pomidor, ogórek, papryka, cukinia, dynia, bakłażan, arbuz, melon
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- 5 okien: przed przesadzaniem → 4–6 liści → pąkowanie → 14–15 dni po kwitnieniu → rozwój owoców
Kilka fal owocowania zamiast jednego kłoszenia — stąd gęstszy program niż w zbożach.
Korzyści
Marchew, burak ćwikłowy
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,2–0,6 l/ha w 200–300 l wody
- Terminy
- start wegetacji, powtórka co 25–30 dni
Warzywa korzeniowe nie mają fal owocowania — stąd rytm powtarzalny zamiast pięciu okien.
Korzyści
Owoce wieloletnie, winnice i sady
Truskawka i borówka dzielą program, ale nie formę produktu. Winnice, sady i drzewa oleiste pracują na tym samym stężeniu co warzywa, przy większej objętości cieczy.
Truskawka
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,5–2,0 l/ha w 500–1000 l wody
- Terminy
- przed kwitnieniem + 3–4 razy co 10–14 dni
Uprawa wieloletnia — te same okna, w których roślina najpierw buduje pąki, a potem wypełnia owoce.
Korzyści
Borówka
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,5–2,0 l/ha w 500–1000 l wody
- Terminy
- ten sam program co truskawka
Roślina kwasolubna — humiany potasu/sodu wnoszą kation zasadowy, forma kwasowa nie. Sprawdź to na etykiecie.
Korzyści
Winorośl, drzewa owocowe, orzechowe i oleiste
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,5–2,0 l/ha
- Terminy
- pękanie pąków → po kwitnieniu → wzrost i wypełnianie owoców
To samo stężenie co warzywa, ale przy 500–1000 l wody/ha zamiast 200–300 l — większy aparat asymilacyjny pochłania więcej cieczy.
Korzyści
Zastosowania specjalne i skala przydomowa
Fertygacja, mikrozieleń i przeliczenie na mały ogród — te same substancje, inny sposób podania albo inna skala.
Uprawa pod osłonami / fertygacja
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,33% (3,3 l/1000 l wody)
- Terminy
- 1–2 razy w miesiącu
W szklarni i tunelu częściej niż oprysk — podawanie przez system nawadniający, licz stężenie, nie dawkę na hektar.
Korzyści
Mikrozieleń
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- 0,1–0,2% (1–2 l/1000 l wody)
- Terminy
- oprysk nasion i kiełków, co 48 godzin
Prawnie ≠ kiełki (inny reżim UE). Dawka jest z etykiety — własnej próby w mikrozieleni wciąż nie mamy.
Korzyści
Trawnik i ogród przydomowy
Dawka z etykiety, niuans z artykułu- Dawka
- przeliczone na 100 m² i konewkę
- Terminy
- sezon wegetacyjny
Te same dawki rolnicze, inna skala — hektar to 10 000 m², więc na 100 m² wychodzi ich setna część.
Korzyści
Dawki i wyniki z prób polowych są faktami historycznymi, nie zaleceniem dla Twojego pola — sprawdź na własnym poletku. Pełne warunki każdej próby: w artykule danej uprawy i w wynikach z gospodarstw. Wyniki z gospodarstw →